Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği

araba.ogren-sen.com > Arabalar > Evraklar
Turbo Nedir?

TURBO, Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği kinetik dönüşümle motora ek güç sağlama adına kullanır.Turbo destekli bir motor aynı büyüklükteki bir motordan çok daha fazla güç üretebilir. Standart uygulamalarda Turbo sayesinde motorun gücünü ikiye katlamak mümkündür. Böylelikle aracın ihtiyaçlara daha iyi cevap vermesi ile daha güvenli sürüş sağlanır. Yani araç heran gaz tepkilerine çok hızlı tepki vermek için hazırdır. hem performans açısından avantaj sayılır hem de yol şartlarında karşılaşılan tehlikeli sollama durumlarında aracın çabuk devirlenip tehlikeden sıyrılmasına olanak tanır.

Ayrıca Turbo’lar yüksek rakımlarda performans düşüşünü engelleyerek özellikle kamyon ve 4×4 Arazi Araçlarda belirgin bir avantaj sağlar.

Turbo’nun faydaları toplanmak istenirse : 

  • Motorun gücünü ve torkunu arttırır

  • Dizel motorların yakıt tüketimini azaltır, zararlı egzoz gazı atıklarını azaltır

  • Daha küçük ve hafif motorların kullanılmasına olanak verir

Ortalama bir Turbo, 1 dakika içerisinde bir minibüsün iç hacmi kadar havayı dönüşüme uğratır ve bir turbo için birkaç saniyede 20.000 rpm ‘den 150.000 rpm’ye çıkmak sorun değildir. Turbolar bilinenin aksine yüksek sıcaklıkta çalışan parçalardır.
Turbonun Faydaları

  • Motorun gücünü ve torkunu arttırır.

  • Dizel motorların yakıt tüketimini azaltır, zararlı egzoz gazı atıklarını azaltır.

  • Daha küçük ve hafif motorların kullanılmasına olanak verir.

Turbo Neden Bozulur?

  • Yağ Kirliliği

  • Yağlama Yetersizliği

  • Egsozdan Mavi Duman Atması

  • Turbonun Islık Sesi Yapması

  • Egsozdan Beyaz Duman Çıkması



Turbo Sisteminin Temelleri

Bir motordan alınabilecek maksimum gücü elde etmenin en iyi yolu silindirlere gönderilecek maksimum benzin ve hava karışımı ile olur.Bu işlem bir motoru güçlendirmenin bir numaraları kuralıdır.Bunu yapmanın bir yoluda silindir yuvalarını büyütmektir esasında.(örn:6000 cc motorlar) Fakat turbo gibi teknolojiler bunu daha kolaylaştırarak kullanışlı hale getirmektedir.

Turbochargerlar motora gönderdikleri fazla hava ve benzin karışımı ile küçük silindirlerden de güç sağlamayı amaçlamaktadırlar.Genel olarak Turbochargerlar 0.4 bar’dan 2.0 bar’a kadar güç üretebilmektedirler.Normal olarak atmosfer basıncının 1,014 Bar olduğunu düşünürsek Turbochargerların motora atmosferde olandan %50-%100 fazla basınç uyguladığını görebiliriz.Bu da %50 güç artışı anlamına gelmektedir.

Bu motorun güç artışıdır fakat bu gücü tam olarak almamızı engelleyen bir takım unsurlar vardır.Egzos çıkışında bir turbin bulunması eksoz geri basıncının artmasını sağlar ve motor eksoz gazını tam olarak dışarıya atmakta zorlandığı için güç kayıpları oluşur.

Pek tabi ki herşey enjeksiyonlu bir motora Turbo takmakla bitmez.Bunun yanında sistemin daha fazla benzine ihtiyacı olacaktır.Bir turbocharger silindirlere daha fazla benzin göndermeyi sağlayamaz, bunu yapan aracın işletim sistemidir. İşletim sistemin yanı sıra da orjinal benzin pompanızın haricinde daha fazla benzini pompalayabilecek kapasitede bir benzin pompasına ihtiyaç duyulur.

Turbo Nasıl Çalışır ?


Eksoz manifold una takılan Turbochargerlar , motordan gelen eksoz gazı sayesinde Turbinelerini döndürürler.Yani buraya kadar motor kendi gücünü kullanmaktadır.Salyangoza bir mil sayesinde bağlı olan türbinler, dönmeye başladığı andan itibaren silindire giden havayı gitmesi doğrultusunda zorlamaya başlar.

Silindirlerden gelen eksoz gazı Türbin pervanesin bıçaklarına çarparak türbinin dönmesini sağlar.Turbine ne kadar fazla gaz gelirse o kadar hızlı döner.

Milin diğer ucundaki pervane ise kompresor pervanesidir.Bu pervane eksoz gazının silindirlere iletilmesi yolunda basınç uygulamaktadırlar.
Kompresor Pervane Bıçakları

Bu pervaneler dakikada 150.000 kere dönmektedirler.Bilgisayarınızdaki hardiskin bile dosyalarınızı okumak için dakikada 7200 kere dönebildiğini düşünürsek bu dönüş hızı inanılmazdır.Burda turbonun yağsız kalması demek anında yanması anlamına gelmektedir.O yüzden pervenaleri tutan milin çok dikkatli şekilde konumlandırılması gerekir çünkü yanlış bir setup milin kendi oluşturucağı momentumdan kırılmasına yol açacaktır.Bu pervanelerin dönmesi için sıvı yataklar kullanılmaktadır.Bu sayede hem milin soğuması sağlanıyor hemde sürtünme katsayısı düşürülüyor.

 

Turbonun Özellikleri:


Bilya Yatak:

Milin bağlı olduğu pervanelerin yatağında bulunan bu bilyalar azda olsa bazı turbochargerlarda kullanılmaktadır.Tabi ki bu bilyalar sizin normal olarak bildiğiniz bilyalardan farklıdır.Hepsi kusursuz bir üretimin ürünleri olan bu bilyalar özel meteryallerden imal edilir ve dakikada 150.000 kere dönen türbin pervenesin yarattığı sürtünmelere dirençlidirler.Pek fazla tercih edilmeyen bu bilyalar aslında turbo lagını önlemektede yarar sağlamaktadırlar,

Seramik Türbin Bıçakları:

Sermik turbin bıçaklarının tek avantajı metal bıçaklara nazaran hafif olmarı ve turbo lagını azaltmalarıdır.

Sequential Turbochargerlar:

Bizim, twin turbo olarakta bildiğimiz bu chargerlar iki tane salyangozu esas alarak üretilmiştir.Yani iki turbo yanyana çalışmaktadırlar.Birincisi, yani küçük olan devreye erken girer ve turbo lagını engeller.İkinci turbo ise yüksek motor devirlerinde devreye girerek yüksek basınç sağlamayı esas almışlardır.

Turbo da Dikkat edilmesi gerekenler

Eğer kullandığınız araç turbo dizel ise bu konuda da bilmeniz gereken birkaç önemli nokta var ;

Öncelikle bilinmelidir ki turbo dizel motora sahip olan araçlar gaz verilerek ısıtılmamalıdır. Motoru ısıtmak için en az 30 saniye rölantide çalıştırmak yeterlidir. Diğer önemli nokta ise motor soğukken yüksek devirde kullanılmamalıdır. Çünkü motor soğukken yüksek devire çıkması aynı zamanda yüksek basınç oluşmasına neden olur bu durum turbo türbinlerine zarar verebilir. Yani motor soğukken 2500 devri aşmamakta fayda var.

Turbo araçları çalıştırmak kadar stop etmekte büyük önem arz eder. Tıpkı ilk çalıştırmada motorun gaz verilmeden ısıtılması gerektiği gibi stop edilirkende en az 30 saniye gaz verilmeden çalıştırılması gerekir. Bunun nedeni motor çalışırken turbo türbinlerini birbirine bağlayan milin yağlanmasıdır. Kontağı kapattığınızda motor durur buna bağlı olarak yağlama da durur. Ancak turbo yağsız olarak bir süre daha dönmeye devam eder. Bu durum turboda büyük zararlar açabilir. O yüzden motoru stop etmeden önce rölantide bir süre çalıştırarak turbo türbinlerinin normal devrine inmesi beklenmelidir.

Eğer turbo dizel aracınızı sağlıklı olduğu kadar ekonomik olarak da kullanmak istiyorsanız “maximum tork” durumuna dikkat etmeniz gerekir. Yani dizel araçlar için maximum tork gücü üreten devir aralığını geçmemelisiniz. Zaten turbo dizel araçlarda maximum güç genellikle 1750 ile 3750 devirleri arasında üretilir. Bundan fazlası gereksiz ve zararlıdır. Araç hareket halindeyken de maximum güç aralığını geçip geçmediğinizi aracın çekişinden de anlayabilirsiniz.

İkinci önemli nokta ise kalkış ; kalkışlarda aracınızı kesinlikle rölanti (1000) devrine düşürmeyin. Bu durumda mazot pompası zarar görebilir. Aynı şekilde rölanti de gidiyorsanız gaz pedalına bir anda yüklenmeyin, turbo yüksek basınç altında kalacağı için zarar görebilir

Turbo Problemleri


Turbochargerların yol açabileceği bazı problemlerden bahsetmeliyiz.

Maxi Boost:

Turbolar büyüklüklerine göre güç artışı sağlamaktadırlar.Turbo basıncı yükseltmek her ne kadar maksimum gücü elde etmemizi sağlasada silindirlerin ve pistonların dayanabileceğinden fazla basınç içerlemek Knocing dediğimiz problemi doğurmaktadır.Knocking aslında silindir ve pistonlardan gelen tık tık sesidir.Motor bu devrede detonasyona uğrar ve silindirlerde oluşan ısı yükselir.Motora giden havayı ne kadar fazla sıkıştırırsanız, hava o kadar fazla ısınacaktır. Şimdi bir yanağınıza hava doldurun ve onu sıkıştırırak diğer yanağınıza geçirin.Bu işlemi devamlı yaptığını sürece ağzınızda bulunan havanın ısınacağını göreceksiniz.Aynı şekilde yüksek basınçlı turbolarda bu durum yaşanır.Turbo gelen gazı sıkıştırarak motora gönderir fakat doğacak bu basınçtan ısınan hava silindirler içindeki Bujiler tarafından gerçekleştirilen patlamanın önüne geçer. Eğer pistonlarınız ve silindirleriniz buna uygun değilse hepsi birer mum gibi birkaç dakika içinde erirler.Bu yüzden turbo motorları devamlı yüksek oktan benzine ihtiyaç duyar.Bu avans(knocking) problemin önüne geçmek içinde motorların sıkıştırma oranları düşürülmektedir.

Turbo Lag:

Turbo chargerlarla ilgili en önemli problemlerden biride türbinin geç devreye girmesidir. Her ihtiyaç duyduğunuzda gaza basıp güç elde etmek mümkün değildir çünkü salyangozun içindeki pervane ancak belli bir motor devrinden sonra dönmeye başlamaktadır. Turbonun devrede olmadığı bu zaman sürecine Turbo Lag denilir. Turbo devreye girdiği zaman ki araçtaki ani tekme etkisi bu yüzdendir. Turbo devreye girer ve araç çıldırmış gibi saldırıya geçer.

Turboda ki bu gecikmeyi azaltmanın en iyi yolu Turbo içindeki dönen ana parçaları hafifletmekle olur.Hafifletmekte küçültmekle olur.Bu da pervanenin ve kompresörün daha hızlı çalışmasına olanak sağlayarak erken devreye girmesine yol açar.Dünyada bunu en iyi başaran firma WW firmasının 1700 Rpm de devreye giren Wv Passat modelleri için ürettiği turbochargerlardır.Fakat bu turbochargerlar büyük turbolar gibi yüksek basınç üretemezler.

TURBONUZUN BOZULMA NEDENLERİ…

YAĞ KİRLİLİĞİ

Özellikle motor revize ettirilmesinden sonra turbonuza gelen yağ kanallarında kalan talaşlar ve çapaklar motora monte edilen yeni veya revizyonlu bakımı yapılmış turbo şarjın burçlarında, milinde ve gövdesinde derin çizikler ile aşınmalara yol açar. Bu durumda turbonuz arızalanacak ve kullanılmaz hale gelecektir.

 

YAĞLAMA YETERSİZLİĞİ

Değişim süresi aşılmış ve değiştirilmemiş kirli yağ ile dolmuş yağ filtresi yetersiz yağlama yaparak turbo şarj milinde ve burçlarda menevişlenmeye ve  yanmaya neden olur.

Ayrıca turboşarj yağ giriş çıkışlarına sürülen silikon sıvı contalar turbo şarj yağ kanallarının tıkanmasına ve yetersiz yağlanmaya neden olur.

 

EMME PERVANESİNDE YABANCI CİSİMLERDEN KAYNAKLANAN HASARLAR

Hava filtresi tarafındaki borularda kalan cıvata, üstüpü , somun ve başka yabancı cisimler pervanenin zedelenerek iş görmez hale gelmesine neden olur.

 

Türbin tarafından yabancı cisimlerden kaynaklı hasarlar

Motor sibop kestiyse piston sardıysa yada manifolttan bir parça koptuysa bu parçalar turbo şarj mili kanatlarında zedelenmeye neden olur.

 

Yetersiz havadan kaynaklanan hasarlar

Hava filtresi tıkalı olduğunda yetersiz hava nedeni ile hava filtresi yönüne doğru ileri geri hareket ederek boşluk oluşturacaktır. Sonuçta Rotor merkezleme yatağı bozulacak, turbo mutlaka arıza yapacak ve turbo kompresör salyangozuna yağ dolacaktır.

 

Turbolar hakkında bazı DİKKAT edilmesi önerilen hususlar;

  • Motor yağını her 7500 km ya da daha erken süreler içerisinde değiştirin.

  • Her zaman motor üreticisinin tavsiye ettiği yağı kullanın. -WD40 ve benzeri temizleme katkılarını ya da gevşeticileri kullanmayın.

  • Her zaman motorun ısınması için 30 ila 60 saniye kadar bekleyin.

  • Soğuk ve ince yağ, ısınmış bir yağ gibi kolayca hareket edemez ve parçaların bir süre yağsız kalmasına yol açar!

  • Yola çıktığınızda turboyu hemen devreye sokmayın, turbo henüz yağ ihtiyacını gidermemiş olabilir.

  • Aracı stop etmeden önce turbonun dinlemesi ve bir sonraki çalışma için gerekli yağlamayı yapmasına izin verin. Turboyu ne kadar zorladıysan o derecede dinlendirme yapın.

  • Yüksek devirlerde türibin devamlı dönmektedir.Bu esnada motoru kapamak turboya giden yağıda kapamak anlamına gelir.Bu durumda turbo yataklarında ciddi hasarlar oluşur.

  • Motoru yağını her değiştirdiğinizde yağ filitresinide değiştirin ve ilk çalıştırmada yağ basıncının sağlandığına emin olun.

Yukarıdaki hususları yerine getirmeniz ve aracınızı iyi bir şekilde kullanmanız durumunda Turbochargerınız en az motorunuz kadar sorunsuz ve uzun ömürlü olacaktır .

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconPresler, elektrik motorundan alınan dönme hareketini mekanik enerjiye...

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconEgzoz valfı Osileytin valf

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconEgzoz gazi emisyonu kontrolü İle benzin ve motorin kalitesi YÖnetmeliĞİ

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconÇocuklar gelmeden önce sınıfa geçici bir öğrenme merkezi hazırlanır....

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconÖzet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına...

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği icon1 BİLGİsayar destekli İmalat (cam)

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconEk-1 İşletmeler İçin Hava Emisyonu Esas ve Sınır Değerleri

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconİletken olmayan billurdan yontulmuş bir levhaya belli bir doğrultuda...

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconOrta geriLİm güÇ transformatörleri

Egzoz gazındaki atık enerjiyi kullanarak motora, ekstra hava destekli güç sağlayan bir parçadır. Egzoz gazını ve birlikte gelen enerjiyi gerçekleştirdiği iconApu sistemleriNİN (yardimci güÇ ÜNİtesi)


Arabalar



© 2000-2017
kişileri
araba.ogren-sen.com