Geliş/Received: 19. 11. 2004; Kabul/Accepted: 07. 02. 2006 Özet

sayfa1/6
araba.ogren-sen.com > Ekonomi > Evraklar
  1   2   3   4   5   6

Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ.

Cilt 21, No 1, 151-159, 2006 Vol 21, No 1, 151-159, 2006


DEĞİŞİK KORUYUCULAR İLE İŞLEM GÖRMÜŞ

BAZI YERLİ AĞAÇLARDA UV IŞINLARININ

RENK DEĞİŞTİRİCİ ETKİSİ


Cevdet SÖĞÜTLÜ ve Abdullah SÖNMEZ


Mobilya ve Dekorasyon Eğitimi Bölümü, Teknik Eğitim Fakültesi, Gazi Üniversitesi, Beşevler, 06500, Ankara, cevdets@gazi.edu.tr, asonmez@gazi.edu.tr



(Geliş/Received: 19.11.2004; Kabul/Accepted: 07.02.2006)

ÖZET



Bu çalışmada, yağ, mum ve cila ile işlem görmüş bazı türlere ait ağaç malzemelerde UV ışınlarının renk değiştirici etkisi araştırılmıştır. Bu maksatla, ülkemizde yetişen akasya (Robinia pseudoacacia L.), armut (Pirus communis L.), kestane (Castanea sativa Mill.), sapsız meşe (Quercus petrean Lieble) ve Toros sediri (Cedrus libani A. Rich) odunlarından hazırlanan numune yüzeylerine gomlak cilası, tik yağı ve sıvı parafin uygulandıktan sonra 72 saat süreyle UV ışınlarına maruz bırakılmıştır. Renk değişimleri ASTM 2224.02 e1’e göre belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, yağ, mum ve cila ağaç malzemelerin rengini UV ışınlarına karşı koruyamamıştır. En az renk değişimi sıvı parafinde elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ağaç malzeme, renk değişimi, gomlak cilası, tik yağı, sıvı parafin.

THE EFFECT OF UV LIGHTS ON COLOR CHANGES ON SOME LOCAL WOOD PROCESSED WITH DIFFERENTIAL PRESERVATIVES


ABSTRACT



In this study color changing effects of UV lights on the different wood samples applied with oil, wax and shellac varnish have been researched. For this purpose samples were prepared from acacia (Robinia pseudoacacia L.), pear (Pirus communis L.), chestnut (Castanea sativa Mill.), oak (Quercus petrean Lieble) and cedar (Cedrus libani A. Rich) all of which grow in Turkey. Specimens were kept under exposure of UV lights for 72 hours after coated shellac varnish, teak oil, and liquid paraffin wax on their surfaces. Discoloration performances were tested by using method of ASTM 2224.02.e1. The results of this study indicated that oil, wax and shellac varnish were not able to protect the wood against discoloration effects of UV lights. The lowest color changing value obtained by using liquid paraffin wax.
Keywords: Wood materials, color change, shellac varnish, teak oil, liquid paraffin wax.

1. GİRİŞ (INTRODUCTION)



Ağaç malzemenin kendine özgü çok sayıda avantajının olması, onu birçok uygulama alanında çekici hâle getirmektedir. Ağaç malzeme, strüktürünün yanı sıra doğal görünümünün de etkisi ile mobilya ve dekorasyon elemanlarının üretiminde tercih edilmektedir. Ağaç türü seçiminde ise mekanik özellikler kadar renk ve dokusu da önem taşımaktadır. Ancak ağaç malzeme, organik oluşu nedeni ile kullanım yerinde maruz kaldığı dış etkilere karşı uzun süre dayanıklılık gösterememektedir. Bu nedenle, ağaç malzeme ile üretilen mobilya ve dekorasyon elemanlarının çeşitli maddeler ile korunması zorunlu hâle gelmektedir.

Açık hava şartları etkisinde bırakılan ağaç malzemenin renginde solma meydana geldiği ve üst yüzey işleminde kullanılan koruyucuların bozulduğu, bu yüzeylerde tekrar üst yüzey işlemi yapıldığında iyi sonuç almanın güçleştiği bildirilmiştir [1–3].
Güneş ışığının gözle görülebilen 400-700 nm’lik kısmındaki değişik dalga boyları renklerin belirleyicisidir. Renklendirilmiş odun dokusundaki renkli taneciklerin/ pigmentlerin miktarları, irilik ve geometrik şekilleri renkleri farklılaştırmakta olup, zaman içerisinde su, nem ve güneş ışığı katalizörlüğünde odun dokusundaki ekstraktif maddeler ve diğer depozit maddeler ile renk pigmentleri etkileşime girerek rengin veya tonunun farklılaşmasına sebep olduğu belirtilmiştir [4].
Çevresel faktörler arasında UV ışınların, ağaç malzemenin yapısındaki bozulmaların başlıca sebebi olduğu bildirilmiştir [5, 6].
Sıcaklık veya UV ışınların ağaç malzemede solmaya sebep olduğu, bu renk bozulmasının ağaç türlerine göre, gri, sarı, kırmızı veya kahverengi tonlarda artış şeklinde gerçekleştiği belirlenmiştir [7, 8].
Renk değişimi, ağaç malzemenin fotokimyasal reaksiyonları başlatan elektromanyetik radyasyonun bütün dalga boylarını absorbe etmesinden kaynaklandığı bildirilmiştir [9].
Ağaç malzeme yüzeylerinde kullanılan verniklerin, su çözücülü ağaç boyalarının renginde yaptığı değişiklikte; vernik çeşidinin etkisinin önemli, ağaç türünün ise önemsiz olduğu [10] ve ağaç malzeme kusurlarının, boyamayı olumsuz etkilediği bildirilmiştir [11].
Meşe, Doğu kayını, kestane ve sarıçam odunlarına selülozik, sentetik, poliüretan ve asit katalizörlü vernik uygulandığında, en fazla renk değişiminin sentetik vernik uygulanan örneklerde meydana geldiği belirlenmiştir [12].
Alman ceviz boyası, anilin boya, kimyasal boya ve eco-color boya ile renklendirildikten sonra, 72 saat süre ile xenon ark lambası altında hızlandırılmış yaşlandırma yapılan ağaç malzemelerin, kırmızı renk tonunda önemli oranda azalma, sarı renk tonu ve renk saflık değerinde ise artma olduğu bildirilmiştir [13].
Titanyum dioksit (TiO2) pigmenti katılan organik yağlar, boyalar, renksiz vernikler, parke vernikleri gibi üst yüzey gereçlerinin, ağaç malzeme yüzeylerine uygulanması durumunda, TiO2 pigmentlerinin, UV ışınların sebep olduğu renk değişimini önemli ölçüde engellediği tespit edilmiştir [14].
Ağaç malzeme yüzeyindeki koruyucu katmanın bozulması halinde, yüzeye gelen UV ışınları ve suyun, hücre çeperlerindeki lignin–hemiselüloz tahribatında önemli rol oynadığı, bunun ağaç malzemede renk değişikliğine sebep olduğu ve değişimde ilk aşamanın ligninin bozulması şeklinde meydana geldiği bildirilmiştir [15, 16].
Bu çalışmada, yağ, mum, gomlak cilası gibi değişik koruyucular ile işlem görmüş ağaç malzemelerde UV ışınların renk değiştirici etkisi araştırılarak, koruyucu maddelerin ağaç malzemede renk değişimini önlemedeki başarılarının belirlenmesi amaçlanmıştır.


  1   2   3   4   5   6

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Geliş/Received: 19. 11. 2004; Kabul/Accepted: 07. 02. 2006 Özet icon01. 01. 2006 – 20. 10. 2006 tarihleri arasında yukarıda adı geçen...

Geliş/Received: 19. 11. 2004; Kabul/Accepted: 07. 02. 2006 Özet iconÖzet dünyanın entalpi kaynakları; herhangi bir yolla dünyanın ısınmasına...

Geliş/Received: 19. 11. 2004; Kabul/Accepted: 07. 02. 2006 Özet iconResmi Gazete Tarihi: 23. 09. 2004 Resmi Gazete Sayısı: 25592

Geliş/Received: 19. 11. 2004; Kabul/Accepted: 07. 02. 2006 Özet iconResmi Gazete Tarihi: 31. 12. 2004 Resmi Gazete Sayısı: 25687


Arabalar



© 2000-2017
kişileri
araba.ogren-sen.com